Cửa khẩu quốc tế Móng Cái: Chuyển mình thành "siêu cửa khẩu" thông minh

Biên giới - Biển, đảo Thứ Sáu, 30/1/2026 23:21'(GMT+7) - Với sự chỉ đạo của Chính phủ và sự nhập cuộc của tỉnh Quảng Ninh, "siêu cửa khẩu" thông minh Móng Cái đang mở ra một thời kỳ mới cho kinh tế biên mậu, hứa hẹn trở thành biểu tượng của sự đổi mới, minh bạch và phát triển bền vững nơi địa đầu Tổ quốc.

Sự đồng thuận chiến lược: Nền tảng cho cửa khẩu thông minh

Ngày 26/01/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn đã ký ban hành Quyết định số 164/QĐ-TTg, chính thức phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Quyết định này không chỉ đặt nền móng pháp lý vững chắc cho mô hình cửa khẩu thông minh đầu tiên tại Quảng Ninh mà còn thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất trong việc hiện thực hóa các cam kết chiến lược giữa hai quốc gia.

Mô hình cửa khẩu thông minh Móng Cái được xây dựng trên nền tảng công nghệ 4.0, với hạt nhân là sự kết nối dữ liệu xuyên biên giới. Tầm nhìn của đề án là xây dựng một "cửa ngõ số" vươn tầm khu vực, hiện đại hóa một điểm thông quan quan trọng.

Lợi ích vượt trội: Hiệu quả kinh tế và công nghệ tiên tiến

Khi đi vào vận hành, mô hình cửa khẩu thông minh tại Móng Cái mang lại những lợi ích thiết thực:

• Thời gian thông quan rút ngắn: Dự kiến chỉ còn từ 4 đến 6 giờ, so với 1-2 ngày theo phương thức truyền thống.
• Chi phí logistics giảm mạnh: Giảm từ 30% - 40% chi phí bến bãi, vận chuyển và các dịch vụ logistics phụ trợ.
• Vận hành liên tục 24/7: Hệ thống xe tự hành không người lái thông minh (IGV) trên nền tảng mạng 5G và định vị vệ tinh đảm bảo dòng chảy hàng hóa thông suốt, đặc biệt là nông sản tươi sống và linh kiện điện tử.
• An toàn tuyệt đối: Quy trình vận hành không tiếp xúc, bảo đảm an toàn ngay cả trong điều kiện dịch bệnh hoặc thiên tai.

Điểm nhấn công nghệ đắt giá nhất chính là việc vận hành hệ thống xe tự hành không người lái thông minh (IGV). Những phương tiện này có khả năng hoạt động liên tục, giúp dòng chảy hàng hóa được lưu thông không ngừng nghỉ.

Vai trò "nhạc trưởng" của Quảng Ninh và lộ trình triển khai

Tỉnh Quảng Ninh được xác định là đơn vị chủ trì, chịu trách nhiệm xây dựng và triển khai đề án với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 4.500 tỷ đồng. Kế hoạch được chia làm hai giai đoạn:

• Giai đoạn 1 (năm 2026): Tập trung nâng cấp cơ sở hạ tầng hiện hữu tại cầu Bắc Luân I và Bắc Luân II. Trọng tâm là lắp đặt các thiết bị vận hành xe IGV, hệ thống e-Gate (cổng kiểm soát tự động) sử dụng sinh trắc học nhận diện khuôn mặt và vân tay. Đồng thời, xây dựng Trung tâm điều hành thông minh (IOC) để tích hợp dữ liệu từ tất cả các lực lượng chức năng.
• Giai đoạn 2: Tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả vận hành.

Quyết định của Thủ tướng nhấn mạnh việc triển khai phải đảm bảo tính đồng bộ tuyệt đối về hạ tầng và quy hoạch với phía Trung Quốc, thể hiện một nền kinh tế mở nơi biên giới là "vùng đệm" động lực cho sự phát triển bền vững.

Lịch sử và ý nghĩa của Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái

Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái, nằm trên địa bàn phường Hòa Lạc, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, không chỉ là một trung tâm kinh tế quan trọng mà còn mang đậm giá trị lịch sử và văn hóa. Được xây dựng từ sớm, đây là một trong những cửa khẩu giao thương biên giới với Trung Quốc, ghi dấu ấn của sự đổi mới và phát triển của địa phương.

Nhà cửa khẩu Quốc tế Bắc Luân và Cầu Bắc Luân

Nhà cửa khẩu Quốc tế Bắc Luân đã trải qua nhiều lần đầu tư và nâng cấp. Công trình ban đầu được xây dựng năm 1991, sau đó được nâng cấp vào tháng 9/2007 với kinh phí gần 19,7 tỷ đồng và tiếp tục cải tạo, mở rộng vào năm 2016 với tổng kinh phí trên 150 tỷ đồng. Diện mạo hiện tại của Nhà cửa khẩu khang trang, bao gồm khu vực làm việc của cơ quan chức năng và tầng 1 với trạm cân điện tử, lối cho xe qua lại, cùng 6 luồng kiểm soát mỗi bên cho cửa nhập cảnh và xuất cảnh.

Cầu Bắc Luân, một biểu tượng lịch sử nối liền cặp Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc), có chiều dài 118m và được khởi công từ năm 1898. Cây cầu này đã chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng, trong đó có chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào ngày 19/02/1960. Sau nhiều lần trùng tu, cầu Bắc Luân ngày nay đã khang trang, thuận tiện cho giao thương và đi lại.

Cột mốc 1369 - Điểm nhấn biên giới

Cột mốc 1369 là cột mốc đầu tiên được cắm trên biên giới đất liền phân giới cắm mốc giữa hai nước Việt Nam và Trung Quốc. Được khởi công xây dựng ngày 11/12/2001 và khánh thành ngày 27/12/2001, mốc đại này được làm bằng đá hoa cương, cao 2,2m (kể cả phần đế). Cột mốc 1369 không chỉ mang ý nghĩa chủ quyền quốc gia mà còn là điểm tham quan, chụp ảnh lưu niệm ý nghĩa cho du khách.

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đường đại lộ Hoà Bình Đông Hưng Móng Cái 1 Quảng Ninh giữ vai trò quan trọng trong giao lưu kinh tế, văn hóa và du lịch giữa hai quốc gia, góp phần vào sự phát triển chung của khu vực biên giới.

Định hướng tương lai và cam kết phát triển

Việc xây dựng cửa khẩu thông minh tại Móng Cái thể hiện tầm nhìn chiến lược của Việt Nam trong việc hội nhập quốc tế, ứng dụng công nghệ tiên tiến để nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy thương mại biên giới. Với sự đầu tư bài bản và lộ trình phát triển rõ ràng, cửa khẩu quốc tế Móng Cái quảng ninh hứa hẹn sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những cửa ngõ giao thương sầm uất và hiện đại nhất cả nước.